Thời gian gần đây, nhiều khu vực tại Tây Nguyên đã được hỗ trợ bởi dự án VnSAT, từ đó nâng cao chất lượng cà phê, phát triển sản phẩm cà phê sạch theo hướng bền vững.

Hợp tác xã Nông nghiệp Đoàn Kết (xã Nam Bình, huyện Đăk Song, Đăk Nông) là điển hình trong phong trào sản xuất cà phê sạch, cà phê chất lượng cao ở Đăk Nông.

HTX Đoàn Kết được thành lập từ năm 2014 với 55 thành viên. Tổng diện tích sản xuất hiện nay của HTX là 207ha bao gồm cà phê và hồ tiêu. Khoảng 3 năm trước, HTX bắt đầu nhận được sự hỗ trợ của dự án VnSAT Đăk Nông về các chương trình phát triển cà phê bền vững.

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đoàn Kết cho biết, những năm trước, khi chưa có sự hỗ trợ của VnSAT, các thành viên của HTX chủ yếu tập trung sản xuất và bán cà phê tươi hoặc cà phê nhân cho các doanh nghiệp chế biến. Thời điểm đó, phương thức chăm sóc cà phê vẫn là kiểu cũ, làm theo thói quen và thu hoạch chung cả quả xanh lẫn chín. Do vậy, khi xuất bán, cà phê của HTX không ít lần bị đối tác đánh giá chất lượng thấp, ép giá. Để tránh điều này, các thành viên đã thống nhất cùng nhau sản xuất cà phê sạch và tập trung vào khâu sơ chế, chế biến để nâng cao giá trị cho sản phẩm cà phê.

Kể từ năm 2017, sau khi HTX nhận được sự hỗ trợ của dự án VnSAT, việc thu hoạch và chế biến cà phê đã thay đổi. Dự án hỗ trợ vốn để HTX xây dựng 2,7km đường nội đồng ở vùng sản xuất cà phê rộng lớn, gúp việc vận chuyển vật tư nông nghiệp và sản phẩm cà phê thuận lợi. Ngoài ra, dự án còn hỗ trợ 4 máy chế biến ướt, 2 lò sấy cà phê cùng các mô hình sản xuất bền vững và tái canh hiệu quả.

Hiện nay, mỗi năm, tổng sản lượng cà phê của HTX Nông nghiệp Đoàn Kết đạt khoảng 600 tấn nhân. Nhờ liên kết được với doanh nghiệp, đầu ra cà phê ổn định, nên cuộc sống của các thành viên được đảm bảo.

Còn tại xã Nam Hà (huyện Lâm Hà, Lâm Đồng), Tổ hợp tác sản xuất cà phê bền vững Nam Trưng mới hình thành, nhưng với quy trình sản xuất sạch theo sự hỗ trợ của dự án VnSAT, sản phẩm cà phê của Tổ hợp tác đã nhận được sự quan tâm của thị trường.

Tổ trưởng tổ hợp tác này cho biết, những năm gần đây, Tổ luôn nhận được sự hỗ trợ của dự án VnSAT về các mô hình sản xuất bền vững và hỗ trợ, đào tạo kỹ thuật cho bà con nông dân. Để nâng quy mô sản xuất, Tổ đang đề xuất dự án VnSAT đầu tư, hỗ trợ xây dựng 2,6km đường giao thông nội đồng, xây dựng nhà kho và máy sơ chế.

Hiện nay, Tổ hợp tác đang thực hiện mô hình chăm sóc cà phê theo tiêu chuẩn 4C hướng UTZ. Do vậy, sản phẩm làm ra được thị trường đánh giá cao. Toàn bộ thành viên của Tổ hợp tác đang chung sức xây dựng thương hiệu cà phê sạch. Trong thời gian tới, Tổ hợp tác mở rộng quy mô sản xuất và lên HTX để phát triển dòng cà phê mật ong, cà phê chất lượng cao. Khi lên HTX, sẽ có cơ hội xây dựng thương hiệu mạnh và sẽ làm việc với các doanh nghiệp để liên kết thúc đẩy đầu ra bền vững cho sản phẩm.

Hà Anh