Phải trải nghiệm công việc thu hái và chế biến cà phê của bà con các dân tộc Jrai, Bana trên những vùng đồi đất đỏ Bazan ở Tây Nguyên mới hiểu từ quả cà phê mọng chín trên cây, thêm nhiều khâu chế biến nữa mới có được ly cà phê thơm lừng nơi phố thị.

Khắp các huyện vùng ven TP Pleiku của Gia Lai như Chư Păh, Đắk Đoa, Ia Grai,... những ngày đầu năm mới 2021 rộn ràng mùa thu hái quả cà phê chín mọng sau một năm chăm sóc vất vả. Là một trong những vùng trồng cà phê ngon bậc nhất Việt Nam, Gia Lai là thủ phủ của những nông trường cà phê rộng lớn. Vào mùa trái chín, khắp mọi sườn đồi, thung lũng là một màu đỏ của trái cà phê. Đây cũng là thời điểm những người đi hái cà phê thuê từ nhiều địa phương khác nhau đổ về Gia Lai, giúp các chủ rẫy thu hoạch cà phê trái.

Nhân công hái quả cà phê như Trần Xuân Nhương trong ảnh phải dùng tay vít cành, tuốt quả, thu hoạch những trái cà phê chín đỏ trĩu cành. Công việc thu hái cà phê chín khá nhọc nhằn với những cành dày quả nên phải che chắn, mặc áo dài tay, trùm mũ, mang khẩu trang để đỡ bụi.

Anh Đinh Văn Hải (Tuy Hòa, Phú Yên) cùng hai người con trai hái cà phê thuê cho một chủ vườn ở xã Ia Sao (huyện Ia Grai) với tiền công khoảng 70.000 – 80.000 đồng mỗi tạ, và để thu hoạch được cà phê, một tấm bạt lớn được trải dưới gốc cây để hứng quả cà phê chín tuốt từ cành. Cứ thế, tấm bạt được kéo từ gốc này sang gốc khác…

Khi đầy quả, bạt sẽ được kéo vào khoảng đất trống, lọc bỏ lá và cành gẫy.

Sau đó những quả cà phê no tròn bóng đỏ được đong gọn vào bao tải để mang phơi.

Những chùm quả cà phê chín rộ, trĩu nặng bám lấy cành cây khẳng khiu tạo nên hình ảnh ấn tượng mùa hái quả nơi Đại ngàn.

Dọc những cung đường đến các huyện vùng ven Tp. Pleiku như Chư Păh, Ia Grai, Đắk Đoa… ngập tràn một không gian nhộn nhịp mùa thu hoạc loại nông sản đặc biệt của đại ngàn.

Ngày thu hoạch cao điểm, người dân Gia Lai tận dụng mọi khoảng trống trong vườn, ngoài ngõ trải bạt ra phơi cho kịp nắng. Tùy theo điều kiện thời tiết, thời gian phơi có thể trên dưới 7 ngày.

Khoảng sân trước mỗi gia đình được dọn sạch sẽ, và người đi hái về vừa trút xuống là người ở nhà tranh thủ cào cà phê ra phơi ngay.

Trái cà phê mới thu hoạch chín đậm, đỏ đều thành từng mẻ. Phải trải qua nhiều khâu chế biến nữa như phơi khô, xát bằng máy để loại bỏ vỏ ngoài cho ra nhân cà phê thành phẩm, sau đó được rao bán đến những nhà máy chế biến.

Do những trận mưa trái mùa, năm nay bên những cây cà phê quả còn chín đỏ thì cây khác hoa trắng đã nở xoè. Đó là những bông hoa trắng như hoa lài, nhưng nở to và có mùi thơm ngọt ngào tỏa khắp vùng, và tròn năm sau lại bắt đầu vụ thu trái mới nơi Đại ngàn.